حقوق کیفری - مراحل دادرسی کیفری از شکایت تا صدور رأی قطعی

دادرسی کیفری در ایران شامل پنج مرحله است: 1) طرح شکایت در دادسرا، 2) تحقیقات مقدماتی، 3) صدور قرار مجرمیت یا منع تعقیب، 4) ارسال به دادگاه کیفری، 5) صدور رأی بدوی و تجدیدنظر. پس از شکایت، بازپرس یا دادیار اقدام به تحقیق، استماع اظهارات و جمع آوری ادله می کند. قرار تأمین متناسب با جرم صادر می شود (اعم از وثیقه، کفالت یا بازداشت موقت). سپس پرونده به دادگاه کیفری ارسال و با حضور وکیل و مستنطق، رأی صادر می شود. رأی بدوی در مهلت 20 روز قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است. در جرایم مشهود، تشریفات ساده تر است (ماده 51 قانون آیین دادرسی کیفری 1392). این قانون بر حقوق متهم مانند حق سکوت و دسترسی به وکیل تأکید دارد (مواد 48 و 190). آگاهی از این مراحل به شاکی و متهم کمک می کند تا از حقوق خود دفاع کنند.